พระอภัยมณี (2545/2002) ที่เมืองรัตนา ท้าวสุทัศน์ส่ง 2 ราชบุตรคือ "พระอภัยมณี" และ "ศรีสุวรรณ" ให้ออกไปศึกษาหาความรู้เพื่อมาปกป้องบ้านเมือง แต่แล้วเมื่อทรงทราบในภายหลังว่าพระอภัยมณีเรียนสำเร็จวิชาการเป่าปี่และศรีสุวรรณเรียนจบวิชาการต่อสู้ ก็ให้ทรงผิดหวังและทรงกริ้วจนถึงกับสั่งให้เนรเทศ 2 ราชบุตรไปเสียให้พ้นจากราชอาณาจักร ในระหว่างการรอนแรม 2 ราชบุตรได้มีโอกาสพบกับ วิเชียร โมรา และสานนท์ 3 พราหมณ์ผู้มีความเชี่ยวชาญในการใช้ศาสตราวุธและเวทมนต์คาถา เมื่อเสียงปี่ของพระอภัยมณีดังไปจนถึงถ้ำของนางผีเสื้อสมุทรจนก่อให้เกิดจิตปฏิพัทธ์ขึ้นในใจของนางให้หักห้ามได้ นางจึงตัดสินใจลักพาตัวของพระอภัยมณีไปอยู่ด้วยกันในถ้ำ แล้วจำแลงร่างเป็นหญิงสางผู้งามสง่าจนกระทั่งมีบุตรด้วยกันหนึ่งคนนามว่า "สินสมุทร" เมื่อพระอภัยมณีล่วงรู้ถึงตัวตนที่แท้จริงของนางและรีบรุดหลบหนีพร้อมด้วยสินสมุทร โดยที่นางเงือกสาวที่พระอภัยมณีเกิดจิตพิศวาส และครอบครัวเป็นผู้พาให้พ้นจากเงื้อมมือของนางผีเสื้อสมุทร
