ความแค้นฝังลึกเกินจะให้อภัย อ้ายธง สมุนมือขวาของกำนันบ้านนาแค ต้องลุกขึ้นมาชำระแค้นเพราะถูกกำนันที่เคารพรักหักหลังและถูกพรากคนรักไปต่อหน้า เรื่องราวเริ่มต้นขึ้นเมื่อ พ่อขุน กำนันบ้านนาแค ใช้ให้ธงไปทวงเงินค่าที่นากับตาเพชร พ่อของ แวว คนรัก แต่ตาเพชรไม่มีเงิน จึงตัดสินใจขายแววให้พ่อขุน เป็นการชำระหนี้
แววเข้ามาอยู่ในบ้านพ่อขุนในฐานะคนรับใช้ ดวง ลูกสาวของพ่อขุน ความสวยของแววทำให้ มิ่ง ลูกชายของพ่อขุนหลงใหลและพูดจาเกี้ยวพาราสี จนเป็นเหตุให้มิ่งกับธงวางมวยกัน พ่อขุนลงโทษธงด้วยการขังแววเป็นเวลา 7 วัน และสั่งห้ามไม่ให้ธงพบแววเด็ดขาด ต่อมาไม่นาน พ่อขุนใช้ให้ธงไปปล้นควาย ธงต่อรองว่าถ้าทำสำเร็จขอให้ปล่อยตัวแวว พ่อขุนจึงตกลง
แต่แล้ว คล้อยหลังธง มิ่งก็ตระเตรียมจัดพิธีแต่งงานระหว่างตนและแวว ธงซึ่งทำงานเสร็จเร็วกว่ากำหนดจึงได้รู้ว่าตนหลงกลสองพ่อลูกเข้าเต็มเปา ธงฝ่าวงล้อมไปชิงตัวแววพาไปรักษาตัวที่เวียงคอย พ่อขุนออกหมายจับธงและพรรคพวก เมื่อทราบที่ซ่อนตัวของธงจึงนำสมุนบุกไปที่เวียงคอย พ่อขุนกับมิ่งตลบหลังธงด้วยการจับตัวตาเพชรมาขู่ ธงจึงจำใจปล่อยแววให้ตกเป็นเมียอ้ายมิ่ง
บทประพันธ์ : หนามยอกหนามบ่ง ของ ไม้ เมืองเดิม
วันที่เข้าฉาย : 25 มกราคม 2495 ฉายที่ศาลาเฉลิมบุรี
ระบบถ่ายทำ : ภาพยนตร์สีธรรมชาติ 16 มม. ให้เสียงพากย์สด