เรื่องย่อ
เรื่องราวการผจญภัยอันลึกลับซึ่งมีสาเหตุมาจากคณโฑสังคโลกเก่าแก่คู่หนึ่ง อันเป็นมรดกตกทอดของตระกูลของภรรยา พระยาพิชัย เมื่อภรรยาเสียชีวิตลง พระยาพิชัยจึงเก็บรักษาคณโฑไว้รวมกับของเก่าที่ตนสะสม ค่ำวันหนึ่ง พระยาพิชัยได้ยินเสียงคนลอบเข้ามาในบ้าน จึงเรียกให้ เอนก ลูกชายไปไล่จับ ปรากฏว่าคนร้ายขโมยคณโฑไปได้ใบหนึ่ง ส่วนอีกใบทำตกแตกไว้ พระยาพิชัยเหลือบไปเห็นลายแทงขุมทรัพย์ซึ่งถูกเก็บซ่อนอยู่ในคณโฑที่แตกใบนั้น และรู้ตัวคนร้ายในทันทีว่าเป็น ชนา ลูกชายที่มีกับภรรยาเดิม
.
พระยาพิชัยให้เอนกออกตามหาชนาตามลายแทงสมบัติ โดยมี วิทย์ และ วนิดา คู่หมั้น ตามไปด้วยจุดมุ่งหมายคือเทพปรางค์ ในจังหวัดอุตรดิตถ์ แต่การกระทำของพวกเขาก็ไม่อาจเล็ดลอดสายตาของชนา และถูกขโมยลายแทงสมบัติไปในที่สุด เอนก วิทย์ และวนิดา ได้รับความช่วยเหลือจาก หนานตา คนในพื้นที่ เจ้าของช้างพาไปที่เทพปรางค์ เอนกกับวิทย์ล่วงหน้ามาซุ่มดูจนเห็นแน่ชัดแล้วว่าชนาพบสมบัติ จึงเข้าไปแย่งชิง วิทย์ชักปืนขึ้นยิงชนาเพื่อช่วยเอนกที่กำลังเป็นรอง ทันใดนั้น เทพปรางค์ก็สั่นสะเทือนและค่อยๆ ถล่มลงมา ทำให้วิทย์กับเอนกต้องรีบหนีออกจากภายในเทพปรางค์หนานตาซึ่งรออยู่ภายนอก เมื่อเห็นถ้ำถล่มจึงคิดไม่ซื่อหลอกวนิดาให้เข้าเมืองไปเรียกคนมาช่วยวิทย์กับเอนกแต่แท้จริงแล้วประสงค์ในตัววนิดา เคราะห์ดีที่มีชาวลับแลมาช่วยเอนกไว้ได้ ทำให้วนิดารอดพ้นจากหนานตา
.
วันที่เข้าฉาย : 15 สิงหาคม 2494 ฉายที่ศาลาเฉลิมบุรี
ระบบถ่ายทำ : ภาพยนตร์สีธรรมชาติ 16 มม. ให้เสียงพากย์สด
