1 เมษายน วันขึ้นปีใหม่ของชาวสยาม ใครๆ ไม่ว่าหนุ่มสาวต่างทำใจเบิกบานต้อนรับความสุข แต่ปีใหม่มิได้เปลี่ยนเอาความจนของปีเก่าของคนจนไปด้วยเลย คงต้องต่อสู้กับความจนต่อไป
วินัย สุปานันท์ ถูกความหมุนเวียนเปลี่ยนชีวิตของเขาแทบจะนับครั้งไม่ถ้วน บิดาคือ ร้อยเอกหลวงสัจจาวุธ เสียชีวิตไปก่อนที่เขาจะเป็นหนุ่ม ทิ้งแม่เจียมและ นิจ น้องสาวที่ยังเล็กให้เผชิญชีวิตตามลำพัง บัดนี้ความหมุนเวียนเปลี่ยนให้แม่เจียมที่เคยแข็งแรงทำงานเลี้ยงลูกอย่างขันแข็ง มาเป็นแม่เจียมที่ตามองอะไรไม่เห็นไม่อาจทำงานได้ อนาถหนาครอบครัวเล็กๆ ต้องประสบมรสุม ทำให้วินัยซึ่งอีกสองเดือนกว่าๆ ก็จะจบการโรงเรียน ต้องตัดใจลาออกมาทำงานเลี้ยงแม่และน้อง มาเป็นกรรมกรถีบสามล้อ และได้ ถึก คนถีบสามล้อเป็นเพื่อนรักกัน
อีกแห่งหนึ่งในความเป็นอยู่ของชาวพระนครณ บ้านของคนผู้มั่งมีแล้ว คือบ้านของ พันโทพระยาสรรพาวุธ นายทหารนอกราชการ กับ สุณี ลูกสาวผู้กำลังเป็นกุหลาบดอกที่งามเด่นอยู่ในพระนคร จึงมีชายหนุ่มและกระทั่งแก่หลายรายจ้องมองสุณีด้วยความปรารถนาจะได้ครอง แต่ดูเหมือนไม่มีใครได้ใกล้ชิดเกินไปกว่านายเรืออากาศเอกอารี สมัครยุทธ์ ในสังกัดกรมทหารอากาศ สามารถไปมาหาสู่ที่บ้านได้บ่อยๆ ซึ่ง นิ่ม หญิงคนใช้ที่ต้องคอยเปิดประตูบ้านให้รถเข้าคุ้นเคย วันนี้อารีมาหาสุณีเพื่อแจ้งข่าวว่าเขาถูกย้ายไปประจำกองบินที่ 5 ประจวบคีรีขันธ์ แล้วถามถึงเรื่องส่วนตัว แต่สุณีนิ่งเฉยอารีจึงกลับไปอย่างผิดหวังเช่นเคย
วันนี้เจ้าคุณพ่อกับสุณีไปธนาคารเพื่อเบิกเงินสด 6 พันบาทสำหรับจะซื้อที่ดินที่มีคนมาบอกขายแต่ระหว่างเดินทางกลับบ้าน รถยนต์เกิดเสียกลางทางเจ้าคุณไม่รอให้คนขับซ่อม เรียกรถสามล้อกลับบ้านกับลูก บังเอิญวินัยถีบสามล้อมาพอดี รับไปส่งถึงบ้าน เจ้ากรรม ท่านเจ้าคุณและสุณีลืมกระเป๋าสตางค์ไว้ที่เบาะสามล้อ
วินัยกลับถึงบ้าน จึงรู้ว่าผู้โดยสารลืมกระเป๋าทีแรกถึกว่าให้เอาไปลงทุนเปิดร้านขายของ แต่แม่เจียมว่าให้เอาไปคืนเขาและขอให้เขา เขาอาจเห็นความดีและหางานดีๆ ให้ทำ ถึกพยายามทักท้วง แต่แม่เจียมบอกว่า ลูกผู้ชายเราควรจะทำตนให้เป็นประโยชน์แก่ผู้อื่นบ้างชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์และรัฐธรรมนูญ สิ่งเหล่านี้อีกที่เราควรรักและหวงไว้ประดุจชีวิตของเรา
วินัยกับถึกจึงเอากระเป๋าไปคืนเจ้าของ ทีแรกนิ่ม หญิงคนใช้จะไล่ออกไปเพราะเห็นเป็นคนชั้นต่ำ แต่สุณีมาเห็นเข้าเสียก่อน ท่านเจ้าคุณดีใจจะให้รางวัล 200 บาท แต่วินัยไม่รับ หากขอให้หางานให้ทำ ท่านเห็นว่าเป็นคนซื่อ จึงเมตตาให้มาอยู่ในบ้านกันทั้งหมด ทั้งแม่น้องสาวและเจ้าถึก และหางานดีๆ ให้วินัยทำและหาหมอรักษาตาแม่จนหาย
สุณีรู้สึกชอบวินัย ในขณะที่นิ่มสาวใช้ก็รักกับถึก วินัยแรกๆ ก็เจียมตน แต่เมื่อสุณีเผยใจก็รับรัก พอดีถึงเวลาเกณฑ์ทหาร วินัยและถึกถูกเกณฑ์ จะต้องไปเป็นทหารประจำที่กองบิน 5 ประจวบคีรีขันธ์ คืนก่อนจากไปวินัยได้ไปพบสุณีที่ห้องเพื่อบอกลาและสัญญารักกันตลอดไปแล้วเป็นของกันและกัน
วินัยกับถึกไปรับใช้ชาติที่กรมทหาร ราชบุรีวันหนึ่งที่ร้านของ สมศรี แม่ค้าขนมหวานตาหวานประจำกรมทหาร ซึ่งมีพวกพลทหารมาเกาะแกะอยู่เสมอ มีพลทหารเกเรคนหนึ่งจับมือแม่ค้า วินัยเห็นว่าไม่เหมาะสมจึงว่ากล่าว จึงเกิดท้ากันขึ้น และชกกัน เมื่อพลเกเรเห็นท่าว่าสู้ไม่ได้จึงชักมีดแทงถูกแขนวินัย ดีว่าพรรคพวกช่วยกันแยกออกไป สมศรีตาหวานช่วยทำบาดแผลให้วินัยอย่างใกล้ชิด บังเอิญ อารี นายทหารหนุ่มเดินถ่ายรูปเล่นมาเห็นทั้งสองใกล้ชิดกัน ไม่ทันเห็นเขาทำบาดแผลนึกว่าทั้งสองรักกันก็ขอถ่ายรูปให้ สมศรีดีใจซบศีรษะกับไหล่วินัย ต่อมาสมศรีบอกรักวินัยแต่วินัยปฏิเสธว่าตนมีคนรักแล้ว ขอให้คิดเป็นพี่ชายเถอะ
ต่อมา อารีได้ลาพักผ่อนเพื่อเข้ากรุงเทพ และขอให้เจ้าคุณสัตยาฯ บิดาไปสู่ขอสุณี ซึ่งเจ้าคุณพ่อของสุณีไม่ปฏิเสธแต่ขอถามสุณีก่อน ข้างสุณีก็ขอผัดไปพักผ่อนตากอากาศก่อน โดยเธอกับนิ่มสาวใช้พากันไปหัวหินและเลยไปประจวบฯ ตั้งใจจะไปเยี่ยมวินัยและถึกที่กรมทหาร คนในกรมบอกว่าให้ไปหาที่บ้านภรรยาคือสมศรีแม่ค้าตาหวาน สุณีไปพบสมศรีซึ่งแสดงตัวว่าเป็นภรรยาของวินัยและ ยวง น้องสาวก็แสดงตัวว่าเป็นภรรยาถึกสุณีช้ำใจกลับกรุงเทพและตอบตกลงเข้าพิธีแต่งงานกับอารี
วันแต่งงาน เป็นวันที่วินัยปลดประจำการกลับบ้าน เขามาถึงบ้านในตอนดึกดื่นแล้ว แขกเหรื่อในงานแต่งเหลือไม่กี่คน วินัยเมื่อมาพบเหตุไม่ทราบมาก่อนก็เข้าไปหาสุณีในห้อง เกิดต่อว่าต่อขานกันขึ้น สุณีหยิบปืนออกมาจากใต้หมอนขู่ให้วินัยออกไป วินัยไม่ยอม ขอตายด้วยมือสุณี บังเอิญท่านเจ้าคุณพ่อและอารีแอบฟังอยู่นอกห้อง อารีจึงเข้ามาห้าม และบอกความจริงแก่สุณีว่าวินัยและสมศรีมิได้เป็นอะไรกัน และแล้วอารีก็เสียสละแจ้งเจ้าคุณพ่อของเจ้าสาวว่า ให้คืนนี้เป็นงานแต่งของวินัยกับสุณีก็แล้วกัน ตนยอมหลีกทางไป
วันที่เข้าฉาย : 23 มกราคม 2480 ฉายที่ศาลาเฉลิมเวียง
ระบบถ่ายทำ : ภาพยนตร์ขาวดำ 35 มม. ให้เสียงพากย์สด
