เรื่องย่อ
ณ อำเภอสว่างแดนดิน จังหวัดสกลนคร ก่อนปี 2500 ความแห้งแล้งทวีความรุนแรง ความหวังเดียวของชาวบ้านอยู่ที่ นายฮ้อยเคน (ภัทรเดช สงวนความดี) นายฮ้อยค้าควายผู้มีความชำนาญพาทัพควายเดินทางผ่านที่กันดาร ชาวบ้านนับถือเขาว่าเป็นคนหนังเหนียว สู้ได้ทั้งโจรและสัตว์ อยู่ยงคงกระพัน สัตว์มีพิษไม่กล้าเข้าใกล้ ผีสางนางไม้ก็ปราบได้ แม้ควายและลูกน้องเจ็บป่วย ก็ใช้สมุนไพรรักษาหาย จนถูกขนานนามว่า นายฮ้อยทมิฬ แม้การค้าควายจะช่วยให้ชาวบ้านไม่ต้องอยู่อย่างยากแค้น แต่ คำแพง (กรรณาภรณ์ พวงทอง) เมียของนายฮ้อยเคน กลับรู้สึกเป็นการทำบาป จึงขอให้เขาเลิกค้าควายเพื่อลูกที่กำลังจะเกิด นายฮ้อยเคนรับปากแต่กลับ มาไม่ทันดูใจคำแพงที่ถูก เสือคำแสน (นวพล ภูวดล) กับ บักจันดี(พูลภัทร อัตถปัญญาพล) บุกมาฆ่าถึงบ้าน เพื่อแก้แค้นที่นายฮ้อยเคนเคยฆ่า เสือคำลือ ผู้เป็นพ่อตาย นายฮ้อยเคนต้องดูแล คำแก้ว (ฝนทิพย์ วัชรตระกูล) น้องเมียนิสัยแก่นกะโหลกแทนคำแพง คำแก้วรักพี่สาวมากจึงไม่พอใจทุกครั้งที่มีหญิงสาวมาติดพันพี่เขย นายฮ้อยเคนหารู้ไม่ว่าชาติกำเนิดที่แท้จริงของคำแก้วเกี่ยวพันกับเหตุการณ์ในอดีตที่ครอบครัวของนายฮ้อยเคนถูก นายฮ้อยผี ผู้โหดเหี้ยมและเก่งวิชาอาคมฆ่าล้างหมู่บ้าน จึงเป็นปมที่ผูกให้นายฮ้อยเคนกับคำแก้วต้องออกเดินทางพาทัพควายที่ใหญ่ที่สุดในหมู่บ้าน สู่การผจญภัยที่ต้องพบกับอุปสรรคและค้นหาความจริงถึงชาติกำเนิดของทั้งคู่ นายฮ้อยเคนรวบรวมลูกน้องมุ่งหน้าสู่เมืองล่าง ลูกน้องแต่ละคนมีความเก่งกาจคนละด้าน แถมยังพกพาปัญหาสารพัดให้นายฮ้อยเคนปวดหัว ไม่ว่าจะเป็น ผู้ช่วยโทน (ธนากร ศรีบรรจง) ที่เป็นผู้ช่วยนายฮ้อยเคนมาหลายปี แต่อกหักจากคำแก้วแล้วไปหลงรัก แสงโสม (คริษฐา สังสะโอภาส)ลูกสาว เฒ่าโสม (ภูธฤทธิ์ พรหมบันดาล) อดีตครูของนายฮ้อยเคน และยังมี สีโห (ไผ่ พงศธร) และ บักมืด (ปอยฝ้าย มาลัยพร) เพื่อนซี้ที่ผิดใจกันเพราะต่างก็หลงรัก บัวเขียว (ข้าวทิพย์ ธิดาดิน)หมอลำพเนจรที่ร่วมเดินทางไปกับทัพควาย ไม่เพียงเท่านั้น ยังมีปัญหาความโลภและความเห็นแก่ตัวของ ทิดสุบิน (สมรักษ์ คำสิงห์) ทิดจันทา (สามารถ พยัคฆ์อรุณ) และ เฒ่าอ่ำ (ต๋อง ชวนชื่น) ที่มุ่งแต่ผลประโยชน์ของตัวเอง จนทำให้สมาชิกทัพควายคนอื่นอย่าง อาจารย์เม้า (เฉลิมพล มาลาคำ) เฒ่าอ่วม (นพรุจ แย้มขะมัง) เฒ่าแต้ม (พิเชษฐ์ ศรีราชา) เฒ่าเข่ง (เขาทราย แกแล็คซี่) ผู้ช่วยถึก (อติรุจ สิงหอำพล) บุญเพ็ง (ศรีหลอด สีใส) ทิดแสง (เหลือเฟือ ม๊กจ๊ก) บักจ่อย (ธาราเขต เพ็ชร์สุกใส) จันแดง (กัญญารัตน์ พงศ์กัมปนาท) เกิดความแตกแยก ทัพควายเดินทางยากลำบากขึ้น และต้องแลกด้วยชีวิตของชาวทัพควายไปตลอดการเดินทาง เมื่อนายฮ้อยเคนประคับประคองทัพควายมาถึงดงพญาเย็น ขุนเขาแห่งความตายด่านสุดท้าย ก็ต้องเผชิญหน้ากับนายฮ้อยผีที่ต้องการชีวิตนายฮ้อยเคน และยังเป็นผู้กุมความลับสำคัญที่สุดในชีวิตของคำแก้วไว้ การตัดสินใจครั้งสำคัญว่าจะอยู่หรือตายไปพร้อมกับคนอื่นในทัพควาย จึงเป็นทางเลือกที่นายฮ้อยเคนกับคำแก้วต้องตัดสินใจ โดยมีความรักของทั้งคู่ที่พัฒนามาจากความเห็นอกเห็นใจกันในยามยากเป็นเครื่องพิสูจน์
